Yurt Dýþý seyahatler dolayýsýyla, 1 Temmuz 2006’den itibaren tahakkuk ettirilecek harcýrahlarýn vergilendirilmesinde uyulacak usul ve esaslar ile vergiden müstesna harcýrah tutarlarý ve istisnalarýn uygulanacaðý ücret aralýklarýna iliþkin açýklamalar

SÝRKÜLER


Tarih : 12.07.2006
No : 2006 / 118


Konusu : Yurt Dýþý seyahatler dolayýsýyla, 1 Temmuz 2006’den itibaren tahakkuk ettirilecek harcýrahlarýn vergilendirilmesinde uyulacak usul ve esaslar ile vergiden müstesna harcýrah tutarlarý ve istisnalarýn uygulanacaðý ücret aralýklarýna iliþkin açýklamalara yer verilmiþtir.


YURT DIÞI SEYAHAT HARCIRAHLARININ VERGÝLENDÝRÝLMESÝNDE UYULACAK USUL ve ESASLAR

Bilindiði gibi Gelir Vergisi Kanunu’nun 24 üncü maddesi ile Harcýrah Kanunu kapsamý dýþýnda kalan müesseselerce idare meclisi baþkan ve üyeleri ile denetçilerine, tasfiye memurlarýna ve hizmet erbabýna verilen gerçek yol giderlerinin tamamý ile yeme ve yatma giderlerini karþýlamak üzere verilen gündeliklerin ayný aylýk seviyesindeki Devlet Memurlarýna verilene tekabül eden kýsmý vergiden istisna edilmiþ, aþan kýsmýnýn ise vergiye tabi olacaðý hükme baðlanmýþtýr.

Uygulanacak istisna miktarlarý Bütçe Kanunlarý ve Harcýrah Kanununa istinaden çýkarýlan Bakanlar Kurulu Kararlarý ile belirlenmekte, bunlara tekabül eden aylýk seviyeleri ise devlet memurlarý maaþ katsayýsýna baðlý olarak deðiþmektedir.

1. Yurt dýþý seyahatlerde uygulanacak istisna tutarlarý ile bu istisnalarýn uygulanacaðý ücret aralýklarý

Devlet memurlarýna yurt dýþýna yapacaklarý geçici görev yolculuklarý sýrasýnda halen ödenmekte olan yevmiyeler 2006/10115 sayýlý Bakanlar Kurulu Kararý ile tespit edilmiþ bulunmaktadýr.

Buna göre yurt dýþý seyahatlerin ilk on günlük ve sonraki dönemlerdeki istisna tutarlarý ile bu istisnalarýn tabi olduðu ücret aralýklarý sirkülerimize ekli TABLO-1 ve TABLO-2 de yeraldýðý gibi uygulanacaktýr.

2. Uygulama usul ve esaslarý

Bilindiði üzere ilgili Kararname gereði göre yurt dýþýna her çýkýþta seyahatin ilk on günü için gündelikler %50 fazlasý ile uygulanmaktadýr. Yurtdýþýna çýkýþta birden fazla ülkeye gidilmesi halinde 10 günlük süre her ülke için ayrý ayrý deðil, Türkiye’den çýkýþtan itibaren bir kez dikkate alýnacaktýr. Bu sürenin birkaç ülkede geçmesi önemli deðildir.

Yurt dýþý harcýrah uygulamasýnda istisnalar YTL ile deðil seyahatin yapýldýðý her ülke için ayrý ayrý tutarlarda ve o ülke para birimi ile ifade edilmektedir. Böylece istisna miktarlarýnýn yýl boyunca sabit tutulmasý mümkün olmaktadýr. Döviz cinsinden sabit tutulan istisnanýn, Türk Parasýnýn deðeri deðiþken kur esasýna baðlandýðýndan, zaman içinde kur oynamalarýna baðlý olarak deðiþecektir.

Bu nedenle, yabancý para üzerinden verilen dýþ yolluk tutarýndan ilgilinin aylýk seviyesine göre, seyahatin yapýldýðý ülke için o ülke para birimi ile tespit edilen istisna tutarlarý (seyahatin ilk on gününü aþan günler için II no.lu tablodaki istisna tutarlarý) düþüldükten sonra kalan tutar YTL’na çevrilerek vergi matrahý bulunacaktýr.

Vergi matrahýnýn tespitiyle ilgili olarak YTL’na çevirmede;

- Dövizin bankadan alýnýp ilgiliye verilmesi durumunda döviz satýþ bordrosundaki efektif satýþ kuru,
- Dövizin, döviz hesaplarýndan (ihracat bedeli dövizlerden veya daha önceki seyahatlerden artan ve kasada ve/veya bankada mevcut dövizlerden) ödenmesi durumunda ise seyahate çýkýþ günündeki T.C. Merkez Bankasý efektif satýþ kuru, dikkate alýnacaktýr.

Seyahatin birden fazla ülkeyi kapsamasý halinde, her ülkedeki kalýþ süreleri ve ülkeye iliþkin istisna tutarý dikkate alýnacak, bakiyenin YTL’sýna çevrilmesi ise yukarýdaki esasa göre yapýlacaktýr.

Öte yandan seyahatin öngörülen süreyi aþmasý halinde; harcýrah istihkaký, döviz satýþ bordrosundaki fiili kur; döviz satýn almadan çýkýlmasý halinde ise, (ihracat bedeli dövizlerden veya önceki seyahatlerden artýp kasada ve/veya bankada tutulan dövizlerden kullanýlarak) seyahate çýkýþ günündeki T.C. Merkez Bankasý efektif satýþ kuru esas alýnarak ikmal edilecektir. Türkiye’de tamamlanacak harcýrahýn vergilendirilmesinde istisna, dövizin bankadan alýnmasý durumunda döviz satýþ bordrosundaki efektif satýþ kuru üzerinden hesaplanacaktýr.

3. Konaklama ödemeleri için fatura getirilmesi avantaj yaratmaktadýr

Seyahat süresinin ilk on günü ile sýnýrlý olmak kaydýyla yurtdýþýnda yatacak yer temini için ödedikleri ücretleri fatura ile belgelendirenlere; faturada gösterilen yatak bedelinin arttýrýlan gündeliðin %40 ýný aþmasý halinde aþan kýsmýn %70 i ayrýca istisnada dikkate alýnacaktýr. Ancak yatacak yer temini için ilave edilecek miktar, Tablo II’de yer alan gündeliklerin,

- I ve II no.lu sütunlarda gösterilenler için ……...: %100 ünden,
- III ve IV no.lu sütunlarda gösterilenler için …....: %70 inden fazla olamayacaktýr.

Buna göre yatacak yer karþýlýðý olarak ödenen tutar; %50 olarak arttýrýlan gündeliðin %40’ýndan az olmasý halinde görevliye yatacak yer teminine iliþkin herhangi bir istisna uygulanmayacak, gündeliðin %40 ýndan fazla olmasý halinde, aþan kýsmýn %70’i dikkate alýnacaktýr. Ancak istisnaya baz alýnacak tutar, Tablo II’de yer alan gündeliklerin;

- I ve II no.lu sütunlarda gösterilen gündelik tutarýnýn %100 ünden,
- III ve IV no.lu sütunlarda gösterilen gündelik tutarýnýn %70 inden fazla olamayacaktýr.

Konaklama harcamasýna iliþkin otel faturasýnýn bu çerçevede iþleme tabi tutulmasý artan oranlý Gelir Vergisi tarifesi açýsýndan ilgili personelin de menfaatine olacaktýr. Bu nedenle, seyahate çýkanlarýn otel faturalarýný getirerek þirkete ibraz etmeleri uygun olacaktýr.

Yapýlan harcamanýn istisna kapsamýndaki durumu iki aþamada deðerlendirilecektir.

Birinci aþama : Ýstisnanýn uygulanýp uygulanmayacaðý.
(Fatura Bedeli > Artýrýlan Gündeliðin %40 ý)  istisna uygulanýr.
(Fatura Bedeli < Artýrýlan Gündeliðin %40 ý)  istisna uygulanmaz.

Ýkinci aþama : Ýstisna tutarýnýn saptanmasý.
(Fatura Bedeli - Artýrýlan Gündeliðin %40 ý =) Kalan Tutar
Kalan tutarýn %70 i istisna tutarýdýr. Bu tutar normal gündeliði aþamaz.

Örnek :
Fatura Bedeli Normal Gündelik %50 Artýrýlmýþ Gündelik
350 $ (Bir günlük) 163 $ 244.50 $

1. Aþama : (244.5 $ x %40 ) = 97.80 $
350 $ > 97.80 $ istisna uygulanacak.
2. Aþama : 350 $ - 97.80 $ = 252.20 $
252.20 $ x %70 = 176.54 $

Ancak üst sýnýr 163 $ olduðundan istisna uygulamasýnda bu tutar (163 $) dikkate alýnacaktýr. Baþka deyiþle (163 $) uygulanacak istisna tutarýna ilave edilecektir.

4. Gerçek gider uygulamasý

Bilindiði gibi yurt dýþý seyahatlerde ortaya çýkan harcamalarýn gerçek gider usulüyle karþýlanmasý da mümkündür. Bu durumda harcýrah istihkakýnýn tamamý ya da bir kýsmý harcama belgeleriyle tevsik edildiðinde yapýlan harcamalar bu belgelere dayanýlarak masraf yazýlabilmektedir. Doðrudan gider yazýlan bu kýsým harcýrah istihkaký ile ilgilendirilmediðinden istisna ile mukayesesi de sözkonusu olmamaktadýr.

Ancak alýnan belgeler istihkakýn tamamýný kavramazsa belge tutarý doðrudan masraf yazýlacak, aþan kýsmý ise hiçbir istisna uygulanmaksýzýn yukarýdaki esaslara göre vergilendirilecektir.

Baþka deyiþle, personele fiili yemek ve yatmak giderleri dýþýnda gündelik de ödendiði takdirde bu gündeliklerin tamamýnýn ücret olarak vergiye tabi tutulmasý gerekecektir.

Özet olarak; istisnaya tekabül eden miktardan daha fazla belge getirilirse belgeler kabul edilecek ve kalan tutar istisna uygulanmaksýzýn vergilendirilecek; istisna miktarýndan daha az belge getirildiðinde ise belgeler dikkate alýnmayacaktýr. Bu nedenle seyahate çýkan personelin yaptýðý harcamalar nedeniyle prensip olarak belge (fatura v.b.) getirmesi ve bu belgelerin öncelikle “istisna” tutarý ile mukayese edilmesi gerekmektedir. Mukayese sonucunda getirilen belgelerin toplamýnýn “istisna” tutarýndan fazla olmasý halinde sonuçta þirket lehine menfaat sözkonusu olacaktýr. Bunun yanýsýra ilgili personel de “artan oranlý” Gelir Vergisi tarifesinden zarar görmeyecektir.

5. Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’ne yapýlan seyahatlerde uygulanacak istisna tutarlarý ile bu istisnalarýn uygulanacaðý ücret aralýklarý

2006 yýlýnda Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’ne yapýlacak seyahatler için ödenecek gündelikler henüz belirlenmemiþtir. Bu nedenle bu belirleme yapýlýncaya dek, 2006 yýlýnda Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’ne yapýlacak seyahatler nedeniyle 2006/10115 sayýlý Bakanlar Kurulu Kararý ile tesbit edilmiþ olan harcýrahlarýn uygulanmasýna devam edilecektir. Buna göre 1 Temmuz 2006’den itibaren Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti’ne yapýlacak seyahatlerde aþaðýdaki istisna tutarlarý ve ücret aralýklarý uygulanacaktýr.

Ýlgilinin Aylýk Ücreti (YTL) Ýstisna (YTL/Gün)
962,55 ve daha fazlasý 72,00
945,05 - 962,54 arasý 62,00
587,12 - 945,04 arasý 52,50
587,11 ve daha azý 45,00


6. Yurtdýþý(Kuzey Kýbrýs Türk Cumhuriyeti hariç)’na yapýlan seyahatlerde uygulanacak istisna tutarlarý ile bu istisnalarýn uygulanacaðý ücret aralýklarý

Ek-1

TABLO I : Seyahatin ilk 10 günü için uygulanacak istisna tutarlarý ve ücret aralýklarý
Ýlgilinin Aylýk Ücreti
962,54 945,04 836,59
962,55 945,05 836,60 587,12
DÖVÝZ ve yukarýsý arasý Arasý Arasý
ÜLKE CÝNSÝ (I) (II) (III) (IV)

ABD ABD Dolarý 244,5 190,5 153,0 147,0
Almanya Euro 223,5 175,5 141,0 135,0
Avustralya Avustralya Dolarý 378,0 297,0 237,0 228,0
Avusturya Euro 229,5 180,0 144,0 138,0
Belçika Euro 211,5 166,5 132,0 127,5
Danimarka Danimarka Kronu 1.693,5 1.326,0 1.060,5 1.020,0
Finlandiya Euro 208,5 163,5 130,5 126,0
Fransa Euro 211,5 166,5 132,0 127,5
Hollanda Euro 216,0 169,5 135,0 130,5
Ýngiltere Sterlin 159,0 124,5 100,5 96,0
Ýrlanda Euro 207,0 162,0 129,0 124,5
Ýspanya Euro 207,0 162,0 129,0 124,5
Ýsveç Ýsveç Kronu 1.909,5 1.495,5 1.197,0 1.150,5
Ýsviçre Ýsviçre Frangý 399,0 312,0 249,0 240,0
Ýtalya Euro 207,0 162,0 129,0 124,5
Japonya Japon Yeni 45.735,0 35.895,0 28.740,0 27.525,0
Kanada Kanada Dolarý 336,0 264,0 210,0 202,5
Kuveyt Kuveyt Dinarý 67,5 52,5 42,0 40,5
Lüksemburg Euro 211,5 166,5 132,0 127,5
Norveç Norveç Kronu 1.644,0 1.287,0 1.029,0 990,0
Portekiz Euro 207,0 162,0 129,0 124,5
S. Arabistan Suudi A. Riyali 834,0 654,0 522,0 502,5
Yunanistan Euro 207,0 162,0 129,0 124,5
Diðer Ülkeler ABD Dolarý 211,5 166,5 132,0 127,5

Ek-2

TABLO II : Seyahatin ilk 10 günü aþan kýsmý için uygulanacak istisna tutarlarý ve ücret aralýklarý
Ýlgilinin Aylýk Ücreti
962,54 945,04 836,59
962,55 945,05 836,60 587,12
DÖVÝZ ve yukarýsý arasý arasý arasý
ÜLKE CÝNSÝ (I) (II) (III) (IV)

ABD ABD Dolarý 163 127 102 98
Almanya Euro 149 117 94 90
Avustralya Avustralya Dolarý 252 198 158 152
Avusturya Euro 153 120 96 92
Belçika Euro 141 111 88 85
Danimarka Danimarka Kronu 1.129 884 707 680
Finlandiya Euro 139 109 87 84
Fransa Euro 141 111 88 85
Hollanda Euro 144 113 90 87
Ýngiltere Sterlin 106 83 67 64
Ýrlanda Euro 138 108 86 83
Ýspanya Euro 138 108 86 83
Ýsveç Ýsveç Kronu 1.273 997 798 767
Ýsviçre Ýsviçre Frangý 266 208 166 160
Ýtalya Euro 138 108 86 83
Japonya Japon Yeni 30.490 23.930 19.160 18.350
Kanada Kanada Dolarý 224 176 140 135
Kuveyt Kuveyt Dinarý 45 35 28 27
Lüksemburg Euro 141 111 88 85
Norveç Norveç Kronu 1.096 858 686 660
Portekiz Euro 138 108 86 83
S. Arabistan Suudi A. Riyali 556 436 348 335
Yunanistan Euro 138 108 86 83
Diðer Ülkeler ABD Dolarý 141 111 88 85