SERBEST BÖLGELERDE ELDE EDÝLEN FAÝZ, REPO, KUR FARKI VE BENZERÝ TÜREV GELÝRLERDE ÝSTÝSNA UYGULAMASINA ÝLÝÞKÝN DANIÞTAY KARARI

SÝRKÜLER

Tarih : 12.09.2006
No : 2006/0132


KONUSU :

SERBEST BÖLGELERDE ELDE EDÝLEN FAÝZ, REPO, KUR FARKI VE BENZERÝ TÜREV GELÝRLERDE ÝSTÝSNA UYGULAMASINA ÝLÝÞKÝN DANIÞTAY KARARI

Bilindiði gibi; 5084 sayýlý Kanunla yapýlan düzenleme ile serbest bölge faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanan istisna ile ilgili düzenlemeler yapýlmýþ ve buna iliþkin uygulama usul ve esaslarý 85 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliðinde yapýlmýþtýr.

Maliye Bakanlýðý bu Tebliðin “2.1.1. Ýstisna Kazançlarýn Kapsamý” bölümünde;

“sözü edilen istisnanýn serbest bölgelerde yürütülen faaliyetlerden elde edilen kazançlara iliþkin olduðu, serbest bölgelerde elde edilmiþ olsa dahi faiz, repo ve benzeri faaliyet dýþý gelirler teþmil edilmesinin mümkün olamayacaðý”

yönünde açýklama yapmýþtýr.

Yani; serbest bölgelerde faaliyet gösteren ve serbest bölge kazancý istisnasýndan yararlanan mükelleflerin serbest bölgelerde elde etseler dahi faiz, repo, kur farký gibi gelirlerinin serbest bölge dýþý gelir olmalarý nedeniyle serbest bölge kazancý istisnasýna konu edilemeyeceðini ve vergiye tabi kazanç olarak beyan edilmesi gerektiði þeklinde bir düzenleme yapmýþtýr.

Bir mükellef tarafýndan, bu teblið hükmünün yürütülmesinin durdurulmasý için açýlan davayý ilk derece mahkemesi olarak inceleyen Danýþtay 4. Dairesi verdiði 13.07.2006 tarih ve E.2005/1890 sayýlý kararý ile yürütmenin durdurulmasýna hükmetmiþtir.



Danýþtay 4. Dairesi’nin verdiði bu kararýn;

- 5084 sayýlý Kanunla yapýlan düzenlemeden önce serbest bölgede kurulmuþ ve tüm serbest bölge kazancý istisna bir iþletme için mi yoksa
- bu düzenlemeden sonra kurulmuþ ve serbest bölgede yalnýzca imal ettiði ürünlerin satýþýndan elde ettiði kazançlar vergi dýþý tutulan bir iþletme için mi

verildiði açýk deðildir.

Bu bakýmdan 85 seri numaralý tebliðin söz konusu hükmünün 5084 den önce kurulmuþ bir iþletme için iptali anlamlýdýr ve kazanýlmýþ haklarýn geriye götürülmemesi açýsýndan doðrudur da. Ancak Serbest Bölgeler Kanunu’nda 5084 sayýlý Kanunla yapýlan deðiþiklik 5084 den sonra serbest bölgede kurulmuþ iþletmelerin yalnýzca “imal ettikleri ürünlerin satýþýndan elde ettikleri kazançla sýnýrlý” olmak üzere istisnadan yaralanabilecekleri hükmünü amirdir. Bu nedenle 85 seri numaralý tebliðin yürütmesi durdurulmuþ olsa da 5084 den sonra kurulanlar için türev gelirlerin zaten yasa gereði istisna kapsamýna giremeyeceði, tebliðin bu bölümünün iptalinden de etkilenmeyeceði iddia edilebilir.

Ancak Danýþtay 4. Dairesi’nin bu kararýnýn 5084 den önce ya da sonra faaliyete geçen tüm iþletmeleri kapsadýðýný varsayarsak þunlar söylenebilir:

Danýþtay 4. Dairesi’nin verdiði bu karar; bundan sonrasý için; istisnadan yararlanan serbest bölge faaliyetleri ile ilgili olarak elde edilecek faiz, repo, kur farký gibi türev gelirlerin de istisnaya konu edilebileceði anlamýna gelmektedir.

Danýþtay tarafýndan verilmiþ nihai bir karar olmadýðýndan bu kararýn Maliye Bakanlýðý’nca temyiz edileceði açýk olup benzer olaylara kendiliðinden uygulanabilmesi mümkün deðildir. Benzer uygulamadan yararlanýlabilmesi ancak ilgili mükellefler tarafýndan ihtirazi kayýtla beyanname verilip dava açýlmasý ile mümkün olabilecektir.

Bu nedenle 2006 yýlý birinci ve ikinci geçici vergilendirme dönemleri içinde söz konusu tebliðe uymakla beraber, serbest bölgelerde elde ettikleri faiz, repo, kur farký gibi gelirlerini ihtirazi kayýtla beyan etmek isteyen müþterilerimiz, üçüncü geçici vergilendirme dönemi beyanlarýný, adý geçen kararý örnek göstererek ihtirazi kayýtla verebilirler.

BENZER KAZANÇ TÜRLERÝ AÇISINDAN FIRSAT VE TEHTÝDLER

1. TUGS’A (Ýkinci Sicile) kayýtlý gemi iþletmeciliðinde elde edilen türev gelirler

Serbest bölgelerde elde edilen faiz, repo, kur farký gibi türev gelirlerin vergilendirilmesine benzer bir uygulama, ikinci sicil olarak da adlandýrýlan Türk Uluslararasý Gemi Sicili’ne (TUGS’a) kayýtlý gemi iþletmeciliðinde de yapýlmaktadýr. Teblið düzenlemesi ile deðil ancak verdiði çeþitli muktezalarda Bakanlýk bu tür gemi iþletmeciliðinde elde edilen faiz, repo, kur farký gibi türev gelirlerin vergiye tabi olduðu yönünde görüþ beyan etmiþtir.

Bakanlýðýn ikinci sicile (TUGS’a) kayýtlý gemi iþletmeciliðinde de faiz, repo, kur farký gibi türev gelirlerin vergiye tabi olmasý gerektiði yönündeki görüþünün, bu Danýþtay kararý ile haksýz ve yersiz bir vergi tarhiyatýna neden olduðu görülmektedir. Bakanlýðýn ikinci sicille ilgili görüþüne uymakla beraber bu görüþün de ihtirazi kayda konu edilmesi ve ayný sonucun alýnmasý mümkündür.

2. Teknoloji Geliþtirme Bölge Kazançlarýnda elde edilen türev gelirler

Mukteza þeklinde de olsa henüz verilmiþ bir Bakanlýk görüþü olup-olmadýðý konusunda elimizde bir bilgi olmamakla beraber mahiyet itibariyle birbirlerine benzedikleri dikkate alýnarak, Bakanlýðýn teknoloji geliþtirme bölgelerinde, yönetici þirketler ile bölgede faaliyet gösterenlerin, münhasýran bu bölgedeki yazýlým ve AR-GE faaliyetlerinden elde ettikleri türev gelirler konusunda da serbest bölgelerde elde edilenlere benzer bir görüþ dermeyan edeceði düþünülebilir.

Bizce teknoloji geliþtirme bölgelerinde elde edilen türev gelirlerin de týpký serbest bölgelerde elde edilenler gibi deðerlendirilmesi ve bunlarýn da ihtirazi kayda konu edilmesi ile vergi dýþýna çýkarýlabilmesi mümkündür.


Saygýlarýmýzla,