Kurumlar vergisinde kolaylýk

SÝRKÜLER

Tarih : 17.01.2007
No : 2007/17



Konusu : Kurumlar vergisinde kolaylýk




Kurumlar vergisinde, hem mükellefler hem de Ýdare için iþler kolaylaþýyor. Maliye Bakanlýðý, yeni Kurumlar Vergisi Kanunu ile ilgili uygulama esaslarýný, tek bir tebliðde topluyor.

Maliye Bakanlýðý, geçen yýl yeniden yazýlarak, TBMM’de yasalaþan yeni Kurumlar Vergisi Kanunuyla ilgili uygulama Teblið Taslaðýný hazýrladý. Söz konusu düzenlemeyle, kurumlar vergisi ile ilgili 86 uygulama Tebliði yürürlükten kaldýrýlarak, tek bir Tebliðe dönüþtürülüyor. Kurumlar Vergisi Kanunun her bir maddesinin uygulama esaslarý, taslakta ayný madde numarasýnýn altýnda düzenleniyor.

Bu þekilde kurumlar vergisi, hem basit ve anlaþýlýr hale getiriliyor, hem de vergiyle ilgili iþlemlerin hýzlý ve saðlýklý yürütülmesine ortam hazýrlanýyor. Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý yetkilileri, Vergi Kanunlarýnýn yeniden yazýmý çalýþmalarýnda öncelikle vergiyi basit, anlaþýlýr ve kolay uygulanýr hale getirmeyi amaçladýklarýný belirterek, “Bunun ilk uygulamasý kurumlar vergisinde olacak. Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu ile getirilen oran indiriminin yaný sýra oldukça basit bir sistem oluþturuluyor. Önce yürütme ve yürürlük dahil 38 maddelik bir kanun çýkarýldý. Þimdi ayný Kanunun uygulama esaslarýný 1’i geçici madde olmak üzere 36 maddelik tek bir Teblið ile düzenliyoruz. Bu þekilde vergiyle ilgili tüm taraflar, Kanun veya Tebliði açtýðýnda ne yapmasý gerektiðini kolayca anlayabilecek” dediler.

UYGULAMA ESASLARI

Bu arada Teblið taslaðýyla yeni Kurumlar Vergisi Kanunu ile getirilen ve transfer fiyatlandýrmasý yoluyla örtülü kazanç daðýtýmýnda olduðu gibi bazý hükümleri 1 Ocak 2007’de uygulamaya giren yeni vergi müesseselerinin uygulama esaslarý da belirleniyor. Buna göre kurumlarýn iliþkili kiþilerle, emsallere uygunluk ilkesine aykýrý olarak tespit ettikleri bedel ya da fiyat üzerinden mal veya hizmet alým-satýmýnda bulunmalarý durumunda oluþan kazanç, tamamen veya kýsmen transfer fiyatlandýrmasý yoluyla örtülü daðýtýlmýþ kazanç olarak addedilecek.

Ýliþkili kiþiyi “Kurumlarýn kendi ortaklarý, kurumlarýn veya ortaklarýnýn ilgili bulunduðu gerçek kiþi veya kurum ile idaresi, denetimi veya sermayesi bakýmýndan doðrudan veya dolaylý olarak baðlý bulunulan ya da nüfuzu altýnda bulundurulan gerçek kiþi veya kurumlarý” olarak tanýmlayan taslak çerçevesinde, ortaklarýn eþleri, ortaklarýn veya eþlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hýsýmlarý ve kayýn hýsýmlar da iliþkili kiþi sayýlacak.
Emsaline uygun fiyat veya bedelin tespitinde karþýlaþtýrýlabilir fiyat, maliyet artý, yeniden satýþ veya kiþinin belirleyeceði diðer yöntemler kullanýlacak.

Tamamen veya kýsmen transfer fiyatlandýrmasý yoluyla örtülü olarak daðýtýlmýþ sayýlan kazançta, “Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarýnýn uygulamasýnda, þartlarýn gerçekleþtiði hesap döneminin son günü itibarýyla daðýtýlmýþ kâr payý veya dar mükellefler için ana merkeze aktarýlan tutar” dikkate alýnacak. Ancak, örtülü kazanç daðýtýmý yapýlan kurumlarda bu düzeltmenin yapýlabilmesi için örtülü kazanç daðýtan kurum adýna tarh edilen vergilerin kesinleþmiþ ve ödenmiþ olmasý gerekecek.

Söz konusu kâr payýnýn baþka bir kuruma aktarýlmýþ olmasý durumunda ise bu kazanç, iþtirak kazancý olarak deðerlendirilecek.

KONTROL EDÝLEN YABANCI KURUM KAZANCI

Taslaða göre kontrol edilen yabancý kurum kazancý, “Tam mükellef gerçek kiþi ve kurumlarýn doðrudan veya dolaylý olarak ayrý ayrý ya da birlikte, sermayesinin, kar payýnýn veya oy kullanma hakkýnýn en az yüzde 50’sine sahip olmak suretiyle kontrol ettikleri yurt dýþý iþtiraklerden” oluþacak.

Yurt dýþýndaki bir kurumun, kontrol edilen yabancý kurum sayýlabilmesi için bu kurumun sermayesinin, kar payýnýn ya da oy kullanma hakkýnýn en az yüzde 50’sinin doðrudan veya dolaylý olarak, ayrý ayrý ya da birlikte tam mükellef gerçek kiþi ve kurumlara ait olmasý gerekecek. Yurt dýþý iþtirakin kontrol edilen yabancý kurum olup olmadýðýnýn tespitinde de, kontrol oraný olarak, ilgili hesap dönemi içinde, herhangi bir tarihte sahip olunan en yüksek oran dikkate alýnacak.

Kontrol oranýnýn saðladýðý yurt dýþý iþtiraklerin, kontrol edilen yabancý kurum olarak kabul edilmesi ve bu þekilde kontrol edilen yurt dýþý iþtiraklerin kurum kazançlarýnýn daðýtýlsýn, daðýtýlmasýn Türkiye’de kurumlar vergisine tabi tutulabilmesi için de þu þartlar aranacak:
-Yurt dýþý iþtirakin ilgili yýldaki toplam gayri safi hasýlatýnýn yüzde 25 veya fazlasýnýn pasif nitelikli gelirlerden oluþmasý.
-Yurt dýþýnda kurulu iþtirakin kurum kazancýnýn yüzde 10’dan az oranda gelir ve kurumlar vergisi benzeri toplam vergi yükü taþýmasý.
-Yurt dýþýndaki iþtirakin ilgili yýldaki gayrisafi hasýlat tutarýnýn 100 bin YTL karþýlýðý yabancý paranýn üzerinde olmasý.

ÖRTÜLÜ SERMAYE

Taslaðýn örtülü sermayeyle ilgili hükümlerine göre de, iþletmede kullanýlan borçlarýn örtülü sermaye sayýlabilmesi için, “Doðrudan veya dolaylý olarak ortak veya ortakla iliþkili kiþiden temin edilmesi, iþletmede kullanýlmasý ve bu þekilde kullanýlan borcun, hesap dönemi içinde, herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin 3 katýný aþmasý” gerekecek.
Herhangi bir ortaklýk payý bulunmamakla birlikte, ÝMKB’de iþlem gören hisselerin elde bulundurulmasý halinde, bu hisselerin ait olduðu kurumlardan yapýlan borçlanmalarda örtülü sermayenin oluþabilmesi için, elde bulundurulan hisselerin saðladýðý ortaklýk payý da en az yüzde 10 olacak.

Saygýlarýmýzla,